Ontstoken kies trekken: wanneer is dat nodig?

Ontstoken kies trekken: wanneer is dat nodig?

Heb je een ontstoken kies en vraag je je af of deze getrokken moet worden? Veel mensen denken dat een ontstoken kies automatisch verwijderd moet worden. Toch is een ontsteking op zichzelf meestal niet de reden om een kies te trekken. Veel belangrijker is de vraag of de kies op lange termijn nog goed kan functioneren.

In deze blog leggen we uit wanneer trekken nodig is, wanneer behoud nog mogelijk is en welke behandelingen kunnen helpen om een ontstoken kies te redden.

Betekent een ontstoken kies altijd dat deze getrokken moet worden?

Nee.

Dit is waarschijnlijk het grootste misverstand dat we in de praktijk tegenkomen.

Veel patiënten denken: “Er zit een ontsteking, dus de kies moet eruit.”. Maar een ontsteking betekent niet automatisch dat een kies verloren is.

In veel gevallen kan een ontstoken kies nog succesvol worden behandeld en behouden blijven. Sterker nog: behoud van een natuurlijke kies heeft meestal de voorkeur wanneer dit op een voorspelbare en duurzame manier mogelijk is.

Waarom wordt een ontstoken kies niet altijd direct getrokken?

Als endodontoloog kijken we niet eerst naar de ontsteking, maar naar de vraag of de kies op een voorspelbare en duurzame manier behouden kan blijven.

Ontsteking is niet hetzelfde als verlies van de kies

Een ontsteking vertelt niet automatisch of een kies nog te redden is.

Belangrijker zijn vragen zoals:

• is de wortel intact?
• hoeveel gezond tandweefsel is nog aanwezig?
• kan de kies worden hersteld?
• hoe ziet de prognose eruit?

Eerst kijken naar behoud

Wanneer een kies nog goed behandelbaar is, heeft behoud vaak de voorkeur boven verwijderen. Een natuurlijke kies functioneert doorgaans beter dan iedere vervanging.

Prognose op lange termijn

De belangrijkste vraag is niet: kunnen we deze kies vandaag behandelen? Maar: kunnen we deze kies de komende jaren voorspelbaar behouden?

Welke soorten ontstekingen zien tandartsen?

Niet iedere ontsteking is hetzelfde.

Ontsteking van de zenuw

Soms bevindt de ontsteking zich binnen in de tand of kies.

Dit veroorzaakt vaak:

• gevoeligheid voor warm en koud
• spontane pijn
• kloppende pijn

Wortelpuntontsteking

Een ontsteking kan zich ook rondom de wortelpunt bevinden. Opvallend genoeg geeft een wortelpuntontsteking niet altijd klachten.

Ontsteking van tandvlees of kaakbot

Niet iedere ontsteking komt vanuit het wortelkanaal. Soms spelen ook het tandvlees of het omliggende kaakbot een rol.

Wanneer kiezen tandartsen voor trekken?

Er zijn situaties waarin trekken de meest voorspelbare oplossing is.

Verticale wortelfractuur

Een verticale scheur in de wortel heeft vaak een ongunstige prognose. Dit behoort tot de situaties waarin behoud vaak lastig wordt.

Te weinig gezond tandweefsel

Wanneer er nauwelijks gezond tandweefsel aanwezig is, kan herstel onmogelijk of onvoorspelbaar worden.

Ernstige schade aan de kies

Bij uitgebreide schade door cariës, grote breuken of oude restauraties kan behoud soms niet meer realistisch zijn.

Slechte prognose op lange termijn

Soms is een behandeling technisch mogelijk, maar niet duurzaam. In die situaties kan trekken uiteindelijk de verstandigste keuze zijn.

Waarom moet een ontstoken kies soms direct worden verwijderd?

Soms is er sprake van een situatie waarbij behoud niet langer voorspelbaar mogelijk is.

Voorbeelden zijn:

• een verticale wortelfractuur
• een niet-herstelbare breuk
• ernstige aantasting van de kies
• uitgebreide schade gecombineerd met een slechte prognose

In zulke situaties kan verwijderen uiteindelijk de meest voorspelbare oplossing zijn.

Een ontsteking is zelden de enige reden om een kies te trekken. Veel belangrijker is de vraag of de kies op lange termijn nog goed kan functioneren.

Welke ontstoken kiezen worden soms te snel opgegeven?

Meer dan veel patiënten denken.

Regelmatig zien we kiezen die eerder als “niet meer te redden” zijn beoordeeld, terwijl er nog behandelopties bestaan.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een eerste wortelkanaalbehandeling
• een herbehandeling
• een kroon na herstel
• specialistische endodontische behandeling

Juist daarom is een goede beoordeling belangrijk voordat wordt besloten een kies te verwijderen.

Twijfel je tussen behoud of verwijderen? Lees dan ook onze blog over wortelkanaalbehandeling of trekken.

Wanneer kan een ontstoken kies behouden blijven?

In veel gevallen zijn er mogelijkheden om een ontstoken kies te behouden.

Wortelkanaalbehandeling

Bij een infectie in het wortelkanaal kan een behandeling binnen de endodontologie vaak uitkomst bieden. Hierbij wordt de oorzaak van de ontsteking behandeld.

Herbehandeling

Soms is in het verleden al een wortelkanaalbehandeling uitgevoerd. Wanneer opnieuw klachten ontstaan, kan een herbehandeling worden overwogen.

Kroon na behandeling

Na herstel kan een kroon helpen om de kies langdurig te beschermen.

Twijfel je of jouw kies nog behouden kan blijven?

Een beoordeling en röntgenfoto geven vaak snel inzicht in de mogelijkheden.

Doet het trekken van een ontstoken kies pijn?

Verdoving

Een kies wordt normaal gesproken goed verdoofd voordat deze wordt verwijderd.

Waarom een ontsteking invloed kan hebben op verdoven

Bij een actieve ontsteking kan verdoven soms minder voorspelbaar werken. Dat betekent niet dat trekken onmogelijk is. Wel kan aanvullende verdoving nodig zijn.

Wat voel je tijdens het trekken?

Veel patiënten voelen:

• druk
• beweging
• kracht op de kies

Wat je normaal gesproken niet hoort te voelen, is scherpe pijn.

Wat gebeurt er na het trekken?

Na het verwijderen van een kies heeft het lichaam tijd nodig om te herstellen.

Genezing van de wond

De wond sluit zich geleidelijk in de weken na de behandeling.

Napijn

Lichte napijn, gevoeligheid en zwelling zijn normaal.

Hoe lang duurt herstel?

Bij de meeste mensen nemen de klachten iedere dag verder af. De eerste dagen zijn vaak het meest gevoelig. Daarna treedt meestal geleidelijke verbetering op.

De wondgenezing loopt nog enkele weken door. Pijn of zwelling die iedere dag erger wordt, is niet normaal en verdient beoordeling.

Wanneer contact opnemen?

Neem contact op wanneer:

• pijn duidelijk toeneemt
• een forse zwelling ontstaat
• koorts optreedt
• de wond niet goed lijkt te genezen

Wat gebeurt er nadat een ontstoken kies is getrokken?

Het verwijderen van een kies is niet altijd het einde van het behandeltraject. Daarna ontstaat vaak de vraag of de ontbrekende kies moet worden vervangen.

Niet vervangen

In sommige situaties kan ervoor worden gekozen om de ruimte niet op te vullen. Dit hangt onder andere af van de locatie van de kies en de rest van het gebit.

Brug

Een brug kan een oplossing zijn om een ontbrekende kies te vervangen.

Implantaat

In sommige gevallen kan een implantaat worden overwogen als duurzame vervanging van een verloren kies.

Niet iedere getrokken kies hoeft direct vervangen te worden. De meest geschikte oplossing verschilt per situatie.

Wat gebeurt er als je niets doet?

Een ontstoken kies geneest meestal niet vanzelf.

De ontsteking kan:

• aanwezig blijven
• groter worden
• opnieuw klachten veroorzaken
• omliggend bot aantasten

Dat betekent niet dat iedere situatie direct spoed is, maar uitstel maakt behandeling vaak niet eenvoudiger.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Een ontstoken kies hoeft niet automatisch getrokken te worden.

In veel gevallen zijn er nog mogelijkheden om de kies te behouden.

De belangrijkste vragen zijn:

• wat veroorzaakt de ontsteking?
• hoe ziet de wortel eruit?
• hoeveel gezond tandweefsel is aanwezig?
• hoe is de prognose op lange termijn?

Een beoordeling door een tandarts of endodontoloog geeft meestal snel duidelijkheid.

Veelgestelde vragen

Moet een ontstoken kies altijd worden getrokken?
Nee. In veel gevallen zijn behandelingen mogelijk om de kies te behouden.

Kun je een kies trekken als deze ontstoken is?
Ja. Dat hangt af van de situatie en het behandelplan.

Doet het trekken van een ontstoken kies pijn?
De behandeling wordt uitgevoerd onder verdoving. Meestal voelen patiënten vooral druk en beweging.

Wat is beter: trekken of een wortelkanaalbehandeling?
Dat hangt af van de prognose van de kies. Lees ook onze blog over wortelkanaalbehandeling of trekken.

Kan een ontstoken kies vanzelf genezen?
Meestal niet zonder behandeling van de oorzaak.